Huidkanker: wat is het precies en welke vormen bestaan er?

Huidkanker kan ontstaan in verschillende vormen. Huidkanker ontstaat in vrijwel alle gevallen binnen de bovenste laag van de huid; dit wordt ook wel de opperhuid genoemd. De verschillende vormen van huidkanker betreffen ‘basaalcelcarcinoom’, ‘plaveiselcelcarcinoom’ en ‘melanoom’. Ongeveer 70% van de mensen met huidkanker heeft te maken met de eerstgenoemde vorm, ‘basaalcelcarcinoom’. 20% van de patiënten kampt met huidkanker in de vorm ‘plaveiselcelcarcinoom’ en 10% van de huidkanker betreft een zogenaamde ‘melanoom’. Meer over deze verschillende vormen huidkanker en wat deze precies inhouden, is in de volgende paragraaf te lezen. Huidkanker betreft een (kwaadaardige) vorm van woekering binnen de huidcellen. Kanker is niet besmettelijk. Huidkanker kan ernstige vormen aannemen, maar dit hoeft niet; wanneer huidkanker namelijk in een vroeg stadium wordt geconstateerd, of de persoon in kwestie te maken heeft met een minst gevaarlijke vorm (70% van de gevallen), is deze veelal goed te behandelen. Meer over de behandeling van huidkanker is onder andere te vinden op deze website.

Huidkanker: verschillende vormen, ander gevolg en behandeling

Zoals hierboven genoemd, kan huidkanker zich uiten in verschillende vormen. Er bestaan, naast de drie meest voorkomende vormen (basaalcelcarcinoom, plaveiselcelcarcinoom en melanoom) ook andere vormen van huidkanker. Echter, deze vormen komen zo zelden voor dat wij het in deze houden bij de drie meest voorkomende vormen.

Basaalcelcarcinoom

Deze vorm van huidkanker ontstaat in de meeste gevallen uit de cellen van de opperhuid zelf. Basaalcelcarcinoom betreft de minst gevaarlijke vorm van huidkanker en komt vaak – veelal – voor bij oudere mensen. Basaalcelcarcinoom is meestal het gevolg van (veelvuldige) blootstelling aan zonlicht, waardoor deze vorm van huidkanker ook voornamelijk voorkomt op de handen, in het gezicht of de hals. Echter; ook jonge mensen kunnen te maken krijgen met basaalcelcarcinoom. Basaalcelcarcinoom kenmerkt zich middels een plek op de huid, welke er veelal rood, schilferig uit ziet. Het plekje kan gaan jeuken en in sommige gevallen irriteren of bloeden; dit laatste komt echter niet vaak voor. Het plekje heeft veel weg van een klein glazig-rood bolletje, van enkele millimeters groot. In een later stadium wordt deze plek een wondje welke slecht (niet) geneest, en/of permanent een korstje op zit. Basaalcelcarcinoom is in de meeste gevallen goed te behandelen; dit kan middels een speciale crème, eventueel in combinatie met bestraling.

Plaveiselcelcarcinoom

Het plaveiselcelcarcinoom, ook wel het planocellulair carcinoom of afgekort PCC genoemd, betreft een kwaadaardige tumor met een kans op uitzaaiingen. Deze vorm van huidkanker nestelt zich in de ‘plaveiselcellen’; onze huid bestaat grotendeels uit deze cellen. Dit maakt de kans op uitzaaiingen dan ook groter. Deze vorm van huidkanker kan ‘in de diepte’ groeien, waardoor onderliggende weefsels beschadigd kunnen raken. Daarnaast kan het plaveiselcelcarcinoom uitzaaien naar de lymfeklieren en naar andere organen, het geen erg gevaarlijk kan zijn. Het plaveiselcelcarcinoom moet mede hierdoor zo snel mogelijk worden geconstateerd en behandeld, om uitzaaiingen en ernstige gevolgen te voorkomen of de kans op deze te minimaliseren. Deze vorm van huidkanker wordt meestal behandeld en verwijderd middels een operatieve verwijdering of bestraling van de specifieke plaatsen waar het plaveiselcelcarcinoom zich gevestigd heeft. Hierna zal er regelmatig controle worden uitgevoerd, om eventuele uitzaaiingen uit te constateren en in het beste geval uit te sluiten. Meer over het plaveiselcelcarcinoom lees je hier.

Melanoom

Melanoom betreft een vorm van huidkanker, welke ontstaat in de pigmentcellen van de opperhuid; de bovenste laag huid van het menselijk lichaam. Ongeveer 10% van de huidkankers betreft een melanoom. Het woord melanoom is af te leiden van het maligne (dit betekent ‘kwaadaardig’). Melanoom kan ontstaan uit ‘gewone’ moedervlekken, hoewel de kans hierop per moedervlek gezien erg klein is. Deze huidkanker ontstaat in de meeste gevallen als een plots opkomende moedervlek (pigmentvlek), welke eerder niet opgemerkt is. Een melanoom kan worden opgemerkt aan de hand van een (al bestaande) moedervlek welke groter wordt, van kleur veranderd, een andere vorm aanneemt, jeukt, steekt of pijn begint te doen, korstjes krijgt of zelfs bloedt. In dit geval is het verstandig een bezoek te brengen aan de (huis)arts. Een onrustige moedervlek moet in het beste geval altijd onderzocht worden. Bij twijfel zal een (huis)arts in de meeste gevallen kiezen voor verwijdering van de moedervlek, om uitzaaiingen te voorkomen. Wanneer na uitgebreid onderzoek zal worden vastgesteld dat de afwijking kwaadaardig bleek, zal veelal gekozen worden voor een heroperatie. Op deze manier wordt de kans op blijvende huidkanker geminimaliseerd en worden alle risicovolle huidplekken verwijderd.

Hoe ontstaat huidkanker, loop ik risico en hoe minimaliseer ik dit?

Huidkanker kan ontstaan middels veelvuldige blootstelling aan zonlicht of veelvuldig gebruik van de zonnebank, met verbranding als gevolg. Ook erfelijke aanleg speelt een rol in de kans op het krijgen van een vorm van huidkanker. Daarnaast blijken mensen met sproeten en/of een bleke huid een groter risico te lopen op het krijgen van huidkanker, echter dit verhoogt risico is zeer klein. Om de kans op huidkanker zo klein mogelijk te maken, is het aan te raden om waar mogelijk beschutting op te zoeken tijdens sterk zonnige dagen. Ook gebruik van beschermende middelen, welke verbranding door de zon kunnen voorkomen of de kans hierop te minimaliseren, is aan te raden. Indien je, in plaats van chemisch gecreëerde zonnebrandmiddelen, natuurlijke producten prefereert, is het mogelijk een beroep te doen op middelen als kokosolie en/of aloë vera. Deze middelen bieden tevens verkoeling en rust voor de huid na onverhoopt toch te zijn verbrand.